Trong kỳ thi IELTS kĩ năng viết, việc đi lạc đề (off-topic) là một lỗi phổ biến có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến điểm số của bạn. Điều này xảy ra khi bài viết của bạn không trực tiếp trả lời câu hỏi hoặc không tập trung vào các yêu cầu cụ thể của đề bài. Lạc đề cho thấy sự thiếu tập trung và mạch lạc trong bài viết, điều này có thể dẫn đến điểm thấp ở tiêu chí Task Response. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn các chiến lược và mẹo hiệu quả để đảm bảo rằng bài viết của bạn luôn đúng trọng tâm và đáp ứng đầy đủ yêu cầu của đề bài Writing IELTS.

Hiểu Rõ Yêu Cầu Đề Bài

Việc đầu tiên và quan trọng nhất để tránh lạc đề là hiểu rõ yêu cầu của đề bài. Đọc kỹ đề bài và xác định dạng câu hỏi (ví dụ: Opinion, Discussion, Problem-Solution). Gạch chân các từ khóa chính và từ khóa phụ giúp bạn xác định phạm vi và yêu cầu cụ thể của đề bài.

Phân Tích Các Dạng Câu Hỏi Thường Gặp

IELTS Writing Task 2 có nhiều dạng câu hỏi khác nhau, mỗi dạng đòi hỏi một cách tiếp cận và cấu trúc bài viết riêng. Dưới đây là một số dạng câu hỏi phổ biến:

Opinion Essays (Không đồng ý):

Dạng câu hỏi này yêu cầu bạn đưa ra ý kiến cá nhân về một quan điểm hoặc tuyên bố. Bạn cần nêu rõ mức độ đồng ý hoặc không đồng ý của mình và đưa ra các lý do và ví dụ để bảo vệ quan điểm đó.

Ví dụ: “Một số người cho rằng tuổi trung niên là khoảng thời gian hạnh phúc nhất trong cuộc đời của hầu hết mọi người. Bạn đồng ý hay không đồng ý với quan điểm này đến mức độ nào?”

Discussion Essays (Thảo luận cả hai mặt):

Dạng câu hỏi này yêu cầu bạn thảo luận cả hai mặt của một vấn đề và đưa ra ý kiến cá nhân. Bạn cần trình bày các quan điểm khác nhau một cách khách quan trước khi đưa ra ý kiến của mình.

Ví dụ: “Một số người tin rằng trẻ em nên bị trừng phạt về thể xác. Những người khác lại cho rằng những phương pháp như vậy là không thể chấp nhận được. Thảo luận cả hai quan điểm và cho ý kiến của bạn.”

Problem and Solution Essays (Vấn đề và giải pháp):

Dạng câu hỏi này yêu cầu bạn xác định và phân tích một vấn đề, sau đó đề xuất các giải pháp khả thi. Bạn cần giải thích rõ nguyên nhân của vấn đề và cách các giải pháp có thể giải quyết vấn đề đó.

Ví dụ: “Ngày càng có nhiều người chuyển đến các thành phố để tìm việc làm. Những vấn đề nào gây ra bởi điều này? Những giải pháp nào có thể giải quyết những vấn đề này?”

Advantages and Disadvantages Essays (Ưu điểm và nhược điểm):

Dạng câu hỏi này yêu cầu bạn đánh giá cả ưu điểm và nhược điểm của một vấn đề hoặc tình huống cụ thể. Bạn cần phân tích cả hai mặt một cách cân bằng và đưa ra kết luận dựa trên đánh giá của mình.

Ví dụ: “Một số người cho rằng việc sinh viên đi làm thêm trong khi học đại học là tốt. Những ưu điểm và nhược điểm của việc này là gì?”

Two-Part Questions (Câu hỏi hai phần):

Dạng câu hỏi này bao gồm hai câu hỏi riêng biệt liên quan đến cùng một chủ đề. Bạn cần trả lời đầy đủ cả hai câu hỏi để đáp ứng yêu cầu của đề bài.

Ví dụ: “Tại sao mua sắm lại trở nên phổ biến như vậy? Việc mua sắm ngày càng phổ biến có những ảnh hưởng gì đến cá nhân và xã hội?”

Xác Định Các Từ Khóa Quan Trọng

Sau khi xác định dạng câu hỏi, bạn cần gạch chân hoặc đánh dấu các từ khóa quan trọng trong đề bài. Các từ khóa này giúp bạn hiểu rõ chủ đề chính và phạm vi của bài viết.

• Ví dụ: “Unpaid community service should be a compulsory part of high school programmes. To what extent do you agree or disagree?”

Lập Dàn Ý Chi Tiết

Lập dàn ý là một bước quan trọng để đảm bảo rằng bài Writing IELTS của bạn có cấu trúc rõ ràng và logic. Dành 3-5 phút để lập dàn ý trước khi viết giúp bạn tổ chức ý tưởng một cách hiệu quả và tránh đi lạc đề.

Cấu Trúc Dàn Ý Cơ Bản

Một dàn ý cơ bản cho bài IELTS Writing Task 2 thường bao gồm các phần sau:

• Introduction (Mở bài):
  • Paraphrase (diễn giải lại) đề bài.
  • Nêu rõ quan điểm của bạn (nếu có).
  • Outline (tóm tắt) các ý chính sẽ được trình bày trong bài.
• Body Paragraphs (Thân bài):
  • Mỗi đoạn thân bài nên tập trung vào một ý chính.
  • Bắt đầu mỗi đoạn bằng một topic sentence (câu chủ đề) nêu rõ ý chính của đoạn.
  • Đưa ra các supporting sentences (câu hỗ trợ) để giải thích, chứng minh, hoặc đưa ra ví dụ cho ý chính.
• Conclusion (Kết bài):
  • Tóm tắt các ý chính đã trình bày.
  • Nhắc lại quan điểm của bạn (nếu có).

Ví Dụ Dàn Ý

Dưới đây là một ví dụ về dàn ý cho đề bài “Unpaid community service should be a compulsory part of high school programmes. To what extent do you agree or disagree?”:

• Introduction:
  • Paraphrase: “Việc tham gia các hoạt động phục vụ cộng đồng không lương nên là một phần bắt buộc của chương trình học trung học.”
  • Quan điểm: “Tôi hoàn toàn đồng ý với quan điểm này.”
  • Outline: “Bài viết này sẽ trình bày những lợi ích của dịch vụ cộng đồng đối với học sinh và cộng đồng.”
• Body Paragraph 1:
  • Topic sentence: “Dịch vụ cộng đồng giúp học sinh phát triển các kỹ năng mềm quan trọng.”
  • Supporting sentences:
    • Giải thích: “Tham gia dịch vụ cộng đồng giúp học sinh học cách làm việc nhóm, giao tiếp hiệu quả, và giải quyết vấn đề.”
    • Ví dụ: “Học sinh tham gia dọn dẹp công viên có thể học cách làm việc cùng nhau để đạt được mục tiêu chung.”
• Body Paragraph 2:
  • Topic sentence: “Dịch vụ cộng đồng giúp học sinh hiểu rõ hơn về các vấn đề xã hội.”
  • Supporting sentences:
    • Giải thích: “Tham gia dịch vụ cộng đồng giúp học sinh tiếp xúc với những người có hoàn cảnh khó khăn và hiểu rõ hơn về các vấn đề như nghèo đói, vô gia cư, và bất bình đẳng.”
    • Ví dụ: “Học sinh làm việc tại các trung tâm cứu trợ có thể hiểu rõ hơn về những khó khăn mà người vô gia cư phải đối mặt.”
• Conclusion:
  • Tóm tắt: “Tóm lại, dịch vụ cộng đồng mang lại nhiều lợi ích cho học sinh và cộng đồng.”
  • Nhắc lại quan điểm: “Vì vậy, tôi tin rằng dịch vụ cộng đồng nên là một phần bắt buộc của chương trình học trung học.”

Bám Sát Dàn Ý Và Câu Hỏi

Trong quá trình viết, hãy luôn bám sát dàn ý và câu hỏi để đảm bảo rằng bài viết của bạn không đi lạc đề. Mỗi đoạn văn và mỗi câu văn nên liên quan trực tiếp đến ý chính của bài và trả lời câu hỏi mà đề bài đưa ra.

Sử Dụng Topic Sentences

Bắt đầu mỗi đoạn văn bằng một topic sentence rõ ràng nêu rõ ý chính của đoạn. Topic sentence giúp bạn tập trung vào ý chính và ngăn chặn việc đưa ra các thông tin không liên quan.

• Ví dụ: “Một trong những lợi ích quan trọng nhất của việc học trực tuyến là tính linh hoạt.”

Câu topic sentence này cho thấy đoạn văn sẽ tập trung vào tính linh hoạt của việc học trực tuyến.

Tránh Đưa Ra Các Ý Không Liên Quan

Trong khi viết, có thể bạn sẽ nảy ra những ý tưởng thú vị nhưng không liên quan trực tiếp đến câu hỏi. Hãy tránh đưa ra những ý tưởng này để không làm loãng bài viết và mất điểm.

• Ví dụ: Nếu đề bài yêu cầu bạn thảo luận về các giải pháp cho ô nhiễm không khí, đừng dành quá nhiều thời gian để nói về nguyên nhân của ô nhiễm không khí. Tập trung vào các giải pháp.

Sử Dụng Các Từ Nối (Linking Words)

Sử dụng các từ nối một cách hiệu quả để kết nối các ý tưởng và đảm bảo rằng bài viết của bạn có tính mạch lạc. Các từ nối giúp bạn thể hiện mối quan hệ giữa các ý tưởng và giúp người đọc dễ dàng theo dõi bài viết.

• Ví dụ: “Furthermore,” “Moreover,” “However,” “Therefore,” “In conclusion.”

Kiểm Tra Và Chỉnh Sửa

Sau khi viết xong, hãy dành thời gian để kiểm tra và chỉnh sửa bài viết. Đọc lại bài viết một cách cẩn thận và tự hỏi:

• Bài viết có trả lời đầy đủ câu hỏi của đề bài không?
• Các ý chính có được trình bày rõ ràng và logic không?
• Mỗi đoạn văn có tập trung vào một ý chính không?
• Có bất kỳ thông tin nào không liên quan đến câu hỏi không?

Nếu bạn phát hiện ra bất kỳ lỗi nào, hãy chỉnh sửa ngay lập tức.

Luyện Tập Thường Xuyên

Cách tốt nhất để tránh lạc đề là luyện tập viết thường xuyên. Luyện tập giúp bạn làm quen với các dạng câu hỏi khác nhau và phát triển kỹ năng phân tích đề bài và lập dàn ý. Hãy viết các bài IELTS Writing mẫu và yêu cầu giáo viên hoặc bạn bè có kinh nghiệm kiểm tra và đưa ra nhận xét. Phản hồi từ người khác giúp bạn nhận ra những lỗi sai mà bạn có thể không nhận ra và cải thiện kỹ năng viết của mình.

Kết luận

Việc tránh lạc đề trong IELTS Writing Task 2 là rất quan trọng để đạt được điểm số cao. Bằng cách hiểu rõ yêu cầu của đề bài, lập dàn ý chi tiết, bám sát dàn ý và câu hỏi, kiểm tra và chỉnh sửa bài viết, và luyện tập thường xuyên, bạn có thể đảm bảo rằng bài viết của mình luôn đúng trọng tâm và đáp ứng đầy đủ yêu cầu của đề bài. Trong tương lai, việc phát triển các công cụ hỗ trợ viết bài sử dụng trí tuệ nhân tạo có thể giúp thí sinh kiểm tra và chỉnh sửa bài viết một cách hiệu quả hơn. Tuy nhiên, kỹ năng phân tích và tư duy phản biện vẫn là yếu tố then chốt để viết một bài IELTS Writing thành công.