Trong quá trình học tiếng Anh ở bậc trung học, đặc biệt là khi tiếp cận các dạng bài viết học thuật và nâng cao, học sinh không chỉ cần viết đúng ngữ pháp mà còn cần biết nhấn mạnh thông tin quan trọng trong câu. Việc nhấn mạnh đúng chỗ giúp người đọc dễ dàng nhận ra ý chính, đồng thời làm cho văn bản trở nên thuyết phục và giàu sắc thái hơn.

Trong chương trình Global Success, kỹ năng sử dụng trật tự từ để nhấn mạnh là một nội dung quan trọng ở trình độ B2 và được mở rộng ở C1/C2. Các cấu trúc như it-cleft, đảo ngữ với not only, never, neither/nor xuất hiện thường xuyên trong bài đọc, bài viết và các đề thi đánh giá năng lực. Vì vậy, học sinh cần hiểu rõ bản chất, cách dùng và mục đích của từng cấu trúc.

DÙNG IT ĐỂ NHẤN MẠNH

Mục đích của cấu trúc it-cleft

Chúng ta thường dùng cấu trúc với it để nhấn mạnh chủ ngữ, tân ngữ hoặc trạng ngữ trong câu, đặc biệt khi muốn làm nổi bật thông tin mới hoặc thông tin mang tính đối lập.

Cấu trúc chung:

• It + be + thành phần cần nhấn mạnh + that/who + mệnh đề

Ví dụ:

• Pink Floyd recorded Dark Side of the Moon.
  → It was Pink Floyd that recorded Dark Side of the Moon. (nhấn mạnh chủ ngữ)
• Pink Floyd recorded Dark Side of the Moon.
  → It was Dark Side of the Moon that Pink Floyd recorded. (nhấn mạnh tân ngữ)

Nhờ cấu trúc này, người viết hướng sự chú ý của người đọc vào thông tin quan trọng nhất trong câu.

Trong chương trình Global Success, cấu trúc it-cleft thường được dùng trong văn nghị luận để làm rõ lập luận hoặc sửa lại một quan niệm sai lầm.

Ví dụ:

• Many people thought Phil Collins was the original singer.
  → It was Peter Gabriel who sang on the band’s early albums.
• The meeting took place yesterday.
  → It was yesterday that the meeting took place.

Đoạn hội thoại minh họa

• A: I thought the band became famous in the 1980s.
  B: Actually, it was in the late 1970s that they first gained attention.
• A: Oh, I didn’t realise that.
  B: Yes, that period was very important for them.

ĐẢO NGỮ ĐỂ NHẤN MẠNH

Khái niệm đảo ngữ

Đảo ngữ là hiện tượng đổi trật tự thông thường của chủ ngữ và trợ động từ/động từ nhằm mục đích nhấn mạnh. Trong tiếng Anh học thuật, đảo ngữ thường xuất hiện sau các trạng từ hoặc cụm từ mang nghĩa phủ định hoặc hạn định.

Các từ/cụm từ phổ biến:

• not only
• never
• rarely
• neither / nor
• hardly

Đảo ngữ với not only

Câu thường:

• The concert started late and the sound quality was terrible.

Câu đảo ngữ:

• Not only did the concert start late, but the sound quality was terrible.

Ở đây, did được đưa lên trước chủ ngữ the concert để nhấn mạnh ý tiêu cực.

Cấu trúc này xuất hiện rất nhiều trong bài viết đánh giá và phân tích theo chương trình Global Success.

Ví dụ:

• She is talented and hardworking.
  → Not only is she talented, but she is also hardworking.
• The exam was difficult and time-consuming.
  → Not only was the exam difficult, but it was also time-consuming.

Đoạn hội thoại minh họa

• Teacher: How was the performance last night?
• Student: Not only was it exciting, but it was also very emotional.
• Teacher: That sounds impressive.
• Student: Yes, the audience loved it.

ĐẢO NGỮ VỚI NEITHER / NOR

Cách dùng

• Neither và nor mang nghĩa phủ định, vì vậy không dùng với động từ phủ định. Khi đứng đầu mệnh đề, chúng yêu cầu đảo ngữ.

Ví dụ 

• Radiohead didn’t release an album this year, and Franz Ferdinand didn’t either.
  → Radiohead didn’t release an album this year, nor did Franz Ferdinand.

❌ nor didn’t Franz Ferdinand (sai)

Ví dụ:

• She doesn’t like classical music, and he doesn’t either.
  → She doesn’t like classical music, neither does he.
• The first solution didn’t work, and the second one didn’t either.
  → The first solution didn’t work, nor did the second one.

Đoạn hội thoại minh họa

• A: I don’t enjoy long lectures.
• B: Neither do I.
• A: They can be quite tiring.
• B: Yes, especially after a long day at school.

ĐẢO NGỮ VỚI NEVER

Cách dùng

• Khi never đứng đầu câu, ta phải đảo trợ động từ hoặc động từ be lên trước chủ ngữ.

Ví dụ

• She has never had to sing such a difficult role.
  → Never has she had to sing such a difficult role.

Ví dụ:

• I have never seen such a beautiful performance.
  → Never have I seen such a beautiful performance.
• He was never so confident before.
  → Never was he so confident before.

Đây là dạng đảo ngữ thường gặp trong văn viết trang trọng và bài luận theo chương trình Global Success.

ĐẢO NGỮ VỚI CÁC THÌ KHÁC NHAU

Với hiện tại đơn và quá khứ đơn

Dùng do / does / did trước chủ ngữ.

• She listens to classical music.
  → Not only does she listen to classical music, but she also studies it.
• He bought me a CD.
  → Not only did he buy me a CD, but he also bought a vinyl record.

Với thì hoàn thành và tiếp diễn

Đưa trợ động từ lên trước chủ ngữ.

• They have won the competition.
  → Not only have they won the competition, but they have also broken a record.
• She is singing in the opera.
  → Not only is she singing in the opera, but she is also starring in a musical.

VAI TRÒ CỦA ĐẢO NGỮ TRONG VĂN HỌC THUẬT

Sử dụng đảo ngữ giúp:

• Nhấn mạnh ý chính
• Tạo sự tương phản rõ ràng
• Làm văn bản sinh động nhưng vẫn trang trọng
• Thể hiện trình độ ngôn ngữ cao

Đây là lý do đảo ngữ được xem là dấu hiệu của văn phong học thuật nâng cao trong chương trình Global Success.

Học sinh nắm vững đảo ngữ thường thể hiện tư duy ngôn ngữ linh hoạt và đạt kết quả tốt trong các bài viết học thuật của chương trình Global Success.

Sử dụng trật tự từ để nhấn mạnh không chỉ là một kỹ thuật ngữ pháp mà còn là cách người viết kiểm soát thông tin và cảm xúc trong câu. Việc sử dụng it-cleft, đảo ngữ với not only, never, neither/nor giúp câu văn rõ ràng, thuyết phục và mang tính học thuật cao hơn.

Đối với học sinh đang theo học chương trình Global Success, việc làm chủ các cấu trúc này là bước quan trọng để tiến tới trình độ B2–C1 và sử dụng tiếng Anh một cách chính xác, hiệu quả trong học tập và thi cử.