Thì Quá khứ đơn (Past Simple) là một trong những thì nền tảng quan trọng nhất trong tiếng Anh. Việc sử dụng thành thạo thì này không chỉ giúp người học diễn đạt chính xác các sự kiện đã xảy ra, mà còn là bước đệm quan trọng để phát triển kỹ năng viết học thuật, kể chuyện, mô tả lịch sử, và giao tiếp thực tế. Đối với người học ESL, đặc biệt là học sinh phổ thông, việc nắm vững Past Simple là điều kiện cần để tiến tới global success trong học tập và hội nhập ngôn ngữ.

ĐỘNG TỪ CÓ QUY TẮC VÀ BẤT QUY TẮC

Động từ có quy tắc (Regular Verbs)

Phần lớn các động từ trong tiếng Anh là động từ có quy tắc. Khi chuyển sang dạng quá khứ đơn, ta chỉ cần thêm –ed vào sau dạng nguyên thể của động từ.

Công thức chung:

Verb (bare infinitive) + -ed

Ví dụ cơ bản:

• stay → stayed
• learn → learned
• work → worked
• watch → watched

Những ví dụ này thường xuất hiện trong các bài đọc đơn giản, nhật ký cá nhân hoặc bài viết tường thuật. Theo Cambridge Dictionary, việc sử dụng đúng dạng quá khứ giúp người đọc “xác định rõ mốc thời gian của hành động”, yếu tố cốt lõi trong văn viết học thuật.

Cấu trúc câu với động từ có quy tắc

Câu khẳng định

Cấu trúc:

S + V-ed + (O) + time expression

Ví dụ:

• I stayed with my friend last night.
• He learned native American languages.
• They failed the exam.

Những câu này cho thấy hành động đã kết thúc hoàn toàn trong quá khứ.

Câu phủ định

Trong câu phủ định, ta không chia động từ chính ở quá khứ, mà dùng did not (didn’t).

Cấu trúc:

S + did not + V (bare infinitive)

Ví dụ:

• I didn’t stay with her last night.
• She didn’t learn any languages.
• We didn’t fail the exam.

📌 Lưu ý sư phạm quan trọng: Đây là lỗi rất phổ biến của học sinh khi viết didn’t stayed hoặc didn’t learned. Giáo viên cần nhấn mạnh rằng did đã mang nghĩa quá khứ, động từ chính phải giữ nguyên.

Câu nghi vấn

Cấu trúc:

Did + S + V (bare infinitive)?

Ví dụ:

• Did you stay with her? – Yes, I did.
• Did she learn any languages? – No, she didn’t.
• Which exam did they fail?

Câu hỏi Wh- trong quá khứ đơn rất phổ biến trong bài đọc hiểu và phỏng vấn, góp phần rèn tư duy phản biện – một kỹ năng cần thiết cho global success trong môi trường học thuật quốc tế.

Động từ bất quy tắc (Irregular Verbs)

Không phải tất cả động từ đều thêm –ed. Một số động từ phổ biến có dạng quá khứ bất quy tắc, và người học cần ghi nhớ.

Ví dụ thường gặp:

• be → was / were
• do → did
• go → went
• have → had
• make → made
• put → put
• say → said
• see → saw
• take → took
• tell → told

Theo Oxford Learner’s Dictionaries, khoảng 200 động từ bất quy tắc xuất hiện thường xuyên nhất trong tiếng Anh giao tiếp và học thuật. Việc ghi nhớ chúng là một bước quan trọng trên con đường global success trong việc sử dụng tiếng Anh thành thạo.

Cách phát âm đuôi -ed

Phát âm đúng -ed giúp người học nói tự nhiên và dễ hiểu hơn.

/ɪd/

→ Khi động từ kết thúc bằng /t/ hoặc /d/

• started
• waited
• added
• ended

/t/

→ Khi động từ kết thúc bằng các âm vô thanh: /p/, /f/, /k/, /s/, /ʃ/, /tʃ/

• worked
• stopped
• passed
• finished

/d/

→ Sau các âm còn lại

• tried
• planned
• lived
• listened

Phát âm chính xác là yếu tố quan trọng trong kỹ năng nói, giúp người học tự tin hơn trong thuyết trình và giao tiếp học thuật – một nền tảng cho global success.

QUÁ KHỨ ĐƠN CHO CÁC HÀNH ĐỘNG / TÌNH HUỐNG TRONG QUÁ KHỨ

Hành động đã kết thúc trong quá khứ

Past Simple được dùng để diễn tả hành động xảy ra và kết thúc tại một thời điểm xác định trong quá khứ.

Ví dụ:

• He died in 1539.
• Did you see the film last night?

Các mốc thời gian rõ ràng như yesterday, last night, in 2010 thường đi kèm thì này.

Hành động lặp lại trong quá khứ

Dùng để nói về thói quen hoặc hành động lặp lại, nhưng hiện tại không còn nữa.

Ví dụ:

• He learned several native American languages.
• Caroline phoned her family every day when she was on holiday.

Dạng câu này thường xuất hiện trong văn hồi ký, tiểu sử, và bài viết lịch sử – những thể loại văn bản mang tính học thuật cao, đóng vai trò quan trọng trong global success của người học.

Chuỗi hành động xảy ra trong quá khứ

Khi nhiều hành động xảy ra liên tiếp, ta dùng Past Simple cho từng hành động.

Ví dụ:

• We arrived in Rome at eleven o’clock and took a taxi to Franco’s apartment. Then we went to the square and looked round the shops, but we didn’t buy anything.

Cách kể chuyện theo trình tự thời gian là kỹ năng cốt lõi trong viết luận và kể chuyện.

Tình huống đã kết thúc trong quá khứ

Past Simple cũng diễn tả trạng thái hoặc tình huống kéo dài trong quá khứ nhưng đã chấm dứt.

Ví dụ:

• He lived from 1500 to 1539.
• Children didn’t have so many electronic toys when I was young.

Theo British Council, dạng này giúp người học phân biệt rõ giữa quá khứ đơn và hiện tại hoàn thành – một điểm ngữ pháp nâng cao.

QUÁ KHỨ ĐƠN + TRẠNG TỪ CHỈ THỜI GIAN; WHEN, AFTER

Trạng từ chỉ thời gian thường dùng với Past Simple

Các trạng từ này giúp xác định rõ thời điểm xảy ra hành động.

Ago

• We arrived at the airport ten minutes ago.

For (khoảng thời gian đã kết thúc)

• The economic crisis lasted for 2 years.

Last + time expression

• Mariela started college last month.
• We had a general election last year.

Những cấu trúc này rất phổ biến trong bài IELTS Writing Task 1 và Task 2, nơi người học cần mô tả dữ liệu hoặc sự kiện lịch sử – yếu tố then chốt của global success trong các kỳ thi quốc tế.

When / After + Past Simple

Ta dùng when và after để nối hai hành động trong quá khứ.

Ví dụ:

• When they arrived, they explored Texas and New Mexico.
• After Rory left home that morning, he went to work as usual.

📘 Lưu ý học thuật:

• When nhấn mạnh thời điểm
• After nhấn mạnh trình tự

Việc sử dụng linh hoạt các liên từ thời gian giúp bài viết mạch lạc, logic và mang tính học thuật cao – một tiêu chí quan trọng để đạt global success trong môi trường học tập quốc tế.

Quá khứ đơn không chỉ là một thì ngữ pháp cơ bản, mà còn là công cụ mạnh mẽ để người học diễn đạt kinh nghiệm, lịch sử và câu chuyện một cách chính xác. Việc hiểu rõ cấu trúc, cách dùng, phát âm và ngữ cảnh sử dụng Past Simple sẽ giúp người học nâng cao toàn diện kỹ năng tiếng Anh, từ đó mở ra nhiều cơ hội học tập và nghề nghiệp trong tương lai.